TCK Madde 36 - Gönüllü vazgeçme
(1) Fail, suçun icra hareketlerinden gönüllü vazgeçer veya kendi çabalarıyla suçun tamamlanmasını veya neticenin gerçekleşmesini önlerse, teşebbüsten dolayı cezalandırılmaz; fakat tamam olan kısım esasen bir suç oluşturduğu takdirde, sadece o suça ait ceza ile cezalandırılır.
TCK Madde 36 - Gönüllü vazgeçme Madde Gerekçesi
Gerek icra hareketleri aşamasında gerekse icra hareketlerinin bitmesinden sonra, failin suçu tamamlamaktan gönüllü olarak vazgeçmesini teşvik etmek modern suç politikasının temel araçlarından biridir. 765 sayılı Türk Ceza Kanununda sadece icra hareketlerinin devamı aşamasında kabul edilen gönüllü vazgeçme, icra hareketlerinin bittiği ancak neticenin meydana gelmediği olaylar bakımından da öngörülmüştür. Böylece suçun icrası sürecindeki bütün aşamalarda gönüllü vazgeçme mümkün hale gelmektedir. Ancak icra hareketlerinin bitmesinden sonra gönüllü vazgeçmenin kabulü için, vazgeçenin suçun tamamlanmasını önlemek bakımından ciddi bir çaba göstermesi gerekmektedir.
Gönüllü vazgeçme hâlinde kişiye ceza verilmemekte, ancak o ana kadar yapılan hareketler ayrıca bir suç oluşturuyorsa sadece o suçtan sorumlu tutulmaktadır.
Suç bütün unsurlarıyla tamamlandıktan sonra örneğin çalınan eşyanın geri verilmesi veya kaçırılan kişinin serbest bırakılması hallerinde, artık vazgeçme değil etkin pişmanlık söz konusudur. Bazı suçlarla ilgili olarak yapılan düzenlemeler bağlamında özel hükümler olarak etkin pişmanlığa yer verilmesinin daha doğru olacağı düşüncesiyle; Hükümet Tasarısında “tam teşebbüs” aşamasındaki gönüllü vazgeçme karşılığında kullanılan etkin pişmanlıkla ilgili hüküm, Tasarı metninden çıkarılmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Gönüllü vazgeçme ne anlama gelir?
Failin, suçu tamamlamaktan kendi özgür iradesiyle vazgeçmesi veya neticenin gerçekleşmesini bizzat engellemesidir.
Gönüllü vazgeçme halinde ceza verilir mi?
Hayır, teşebbüsten dolayı ceza verilmez; ancak yapılan hareketler ayrı bir suç oluşturuyorsa sadece o suçtan ceza uygulanır.
İcra hareketleri bittikten sonra gönüllü vazgeçme mümkün müdür?
Evet, ancak failin neticenin gerçekleşmesini önlemek için ciddi ve etkili bir çaba göstermesi gerekir.
Zorunlu vazgeçme gönüllü vazgeçme sayılır mı?
Hayır, dış etkenler veya yakalanma korkusu nedeniyle vazgeçme gönüllü sayılmaz.
Gönüllü vazgeçme ile etkin pişmanlık arasındaki fark nedir?
Gönüllü vazgeçme suç tamamlanmadan önce, etkin pişmanlık ise suç tamamlandıktan sonra söz konusu olur.
Suç tamamlandıktan sonra vazgeçme hükümleri uygulanır mı?
Hayır, bu aşamada gönüllü vazgeçme değil, varsa etkin pişmanlık hükümleri değerlendirilir.
Gönüllü vazgeçme hangi aşamalarda mümkündür?
İcra hareketlerinin başlangıcından, icra bitmiş olsa bile netice gerçekleşene kadar olan tüm süreçte mümkündür.