TCK Madde 44 - Fikri içtima
(1) İşlediği bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşmasına sebebiyet veren kişi, bunlardan en ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırılır.
TCK Madde 44 - Fikri içtima Madde Gerekçesi
Madde metninde, farklı neviden fikri içtima düzenlenmiştir.
Kişi, işlediği bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşumuna neden olabilir; ancak non bis in idem kuralı gereğince bu fiilden dolayı ancak bir defa cezalandırılabilir. Gerçekleştirdiği fiilin birden fazla farklı suçun oluşumuna neden olması durumunda, failin bu suçlardan en ağır cezayı gerektiren suç nedeniyle cezalandırılması yoluna gidilmelidir. Böylece, bir fiilden dolayı kişinin birden fazla cezalandırılmasının önüne geçilmek amaçlanmıştır.
Bir suçun temel ve nitelikli şekillerinin dışındaki suçlar, fikri içtima uygulamasında farklı suç olarak kabul edilmelidir.
Gerek doktrinde gerek uygulamamızda, hedefte sapma durumunda da fikri içtima hükmünün uygulanması gerektiği konusundaki görüş hakimdir. Bu nedenle, kanuni düzenlemede hedefte sapmanın şahısta yanılma ile birlikte değerlendirilmesinden vazgeçilmiştir. Örneğin bir kişiyi yaralamak için fırlatılan sopa, mağduru yaraladıktan sonra veya mağdura isabet etmeden vitrin camına çarparak kırılmasına neden olabilir. Bu durumda, sopa fırlatma fiiliyle hem tamamlanmış veya teşebbüs aşamasında kalmış kasten yaralama suçu hem de başkasının malına zarar verme suçu işlenmiş olmaktadır.
Aynı şekilde, bir kişiyi öldürmek için ateşlenen silahtan çıkan kurşun, mağdura isabet etmeden duvara çarpması nedeniyle sekerek bir başkasının ölümüne veya yaralanmasına neden olabilir. Bu durumda, hedeflenen kişi açısından kasten öldürme suçu teşebbüs aşamasında kalmıştır; ancak, sekme sonucunda ölümüne veya yaralanmasına neden olunan kişi açısından ise, taksirle öldürme veya taksirle yaralama suçu işlenmiş olmaktadır.
Bu gibi durumlarda kişi işlediği bir fiille birden fazla farklı suçun oluşumuna neden olmaktadır ve bu suçlardan en ağır cezayı gerektireni ile cezalandırılmasıyla yetinilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Fikri içtima nedir?
Tek bir fiilin birden fazla farklı suçun oluşmasına yol açması hâlidir ve fail yalnızca en ağır cezayı gerektiren suçtan cezalandırılır.
TCK 44’te hangi ilke esas alınır?
Non bis in idem ilkesi esas alınır; aynı fiilden dolayı birden fazla cezaya hükmedilmez.
Fikri içtima ile zincirleme suç arasındaki fark nedir?
Fikri içtimada tek fiil vardır, zincirleme suçta ise aynı suç işleme kararıyla birden fazla fiil bulunur.
Hedefte sapma hâlinde fikri içtima uygulanır mı?
Evet, tek fiille birden fazla farklı suç oluşuyorsa fikri içtima hükümleri uygulanır.
Fikri içtimada hangi suçtan ceza verilir?
Oluşan suçlar arasında en ağır cezayı gerektiren suçtan ceza verilir.